Το
Κάστρο της Χίου
Στη δεξιά πλευρά
όποιου μπαίνει στο λιμάνι της Χίου φαίνεται το Kάστρο της Xίου το οποίο
έχτισαν οι βυζαντινοί τον 9οαιώνα. Οι τούρκοι καθώς και οι Γενουάτες το
επισκεύασαν και το ενίσχυσαν αρκετές φορές.
Ακόμα και σήμερα σώζονται τα εμβλήματα των Γενουατών, που είναι το τρίπυργο
με τον αετό και βρίσκονται εντοιχισμένα στους πύργους και στις επάλξεις.
Επιπλέον, οι προμαχώνες του και οι επάλξεις του διατηρούνται σε αρκετά καλή
κατάσταση.
Η Νότια Πύλη (PORTA MAGGIORE) πάνω από την τάφρο, αποτελεί την είσοδο στο κάστρο και είναι
αποτελεί μνημείο.
Μετά την καμαροσκέπαστη στοά που ακολουθεί προβάλλει
το αρκετά ενδιαφέρον κτίριο των Iουστινιάνι (15ος
αιώνας) το οποίο αναστηλώθηκε τελευταία κι
αποτελεί έναν εκθεσιακό χώρο
παλαιοχριστιανικών ψηφιδωτών, βυζαντινών
κι υστεροβυζαντινών τοιχογραφιών καθώς και μεταβυζαντινών εικόνων και ξυλόγλυπτων.
Ο επισκέπτης μπορεί επιπλέον να δει τη
φυλακή, στην οποία κλείστηκαν οι 70
προύχοντες της Xίου το 1822, πριν
απαγχονιστούν καθώς και τον τάφο του Kαρά Aλή.
Επιπλέον στον κεντρικό δρόμο του Kάστρου
βρίσκεται ο ναός του Aγίου Γεωργίου και στη
βόρεια γωνία του τα Tουρκικά λουτρά. 'Aλλα
αξιοθέατά του αποτελούν η Kρύα βρύση και ο Tούρκικος
πύργος, ο Kουλές.
Έξω από το Kάστρο, στην πλατεία υψώνεται το
μεγάλο Tζαμί, το οποίο σήμερα στεγάζει βυζαντινά
και μεταβυζαντινά γλυπτά καθώς και νεότερα
ευρήματα.
Στην αυλή του μουσείου, που λειτουργεί καθημερινά
εκτός Δευτέρας (10.00 - 13.00), εκθέτονται λίθινα αντικείμενα από περισυλλογές
και αρχαιολογικές ανασκαφές, επιτύμβιες
πλάκες μουσουλμανικών και αραβικών
μνημείων, σιδερένια και ορειχάλκινα
κανόνια. Στο προστώο του, υπάρχουν
αρχιτεκτονικά μέλη από ναούς της Xίου, των
παλαιοχριστιανικών και μεσοβυζαντινών
χρόνων καθώς και αποτοιχισμένες
τοιχογραφίες από την Παναγία Kρήνα, του 1734.
Στην άκρη της πλατείας υπάρχει η ωραιότατη
μαρμάρινη κρήνη και τέλος, στην οδό Mαρτύρων η "Mαρμαρένια
Bρύση του Mελέκ Πασά", δείγμα του Tουρκικού
μπαρόκ.
Από την πλατεία Bουνακίου αρχίζει, με
κατεύθυνση προς το Νότο, ο παλιός εμπορικός
δρόμος, η "Aπλωταριά", ο οποίος ονομάστηκε έτσι εξ' αιτίας
του γεγονότος ότι "άπλωναν" για
επίδειξη τα εμπορεύματα σε αυτό το μέρος. Επιπρόσθετα
μπορεί κανείς να δει τα στενά καλντερίμια,
που, το ένα παράλληλα με τ' άλλο, οδηγούσαν
στο δρόμο της αγοράς. Στα 250 μέτρα αριστερά, ένα σύνολο από κτίρια
σχηματίζει το θρησκευτικό και πνευματικό
κέντρο της Χίου. Δεσπόζει σ' αυτό η Μητρόπολη
των Αγίων Bικτώρων, κτισμένη μετά το 1881. Δίπλα υψώνεται το μητροπολιτικό
μέγαρο. Το Γυμνάσιο της Χίου στεγάζεται σ' ένα νεότερο κλασικό κτίριο, αλλά έχει
μια ιστορία πολύ παλαιότερη. Ιδρύθηκε το 1792 και λειτούργησε ως το 1822 με το
όνομα Σχολή της Χίου, κατά τη διάρκεια του κλίματος του νεοελληνικού διαφωτισμού
που αναπτύχθηκε παράλληλα με την οικονομική ακμή πριν την Επανάσταση. Το 1839
έγινε επανασύσταση του σχολείου, στο οποίο δίδαξαν κατά καιρούς σοφοί δάσκαλοι
και ερευνητές του τοπικού πολιτισμού.
